Dartspellen

De regels die voor elk spel gelden — de waarden op het bord, de afstand, wat bust betekent — staan bij de dartsregels. Hieronder staat per spel alleen wat eigen is.

501

Twee spelers of twee koppels · 10 tot 20 minuten · de standaard

Beide spelers beginnen op 501 punten. Om de beurt gooi je drie pijlen en trek je af wat je scoort. Wie als eerste precies op nul komt, met een dubbel als laatste pijl, wint de leg.

Kom je onder nul, op 1, of op nul zonder dubbel, dan ben je bust: je beurt telt niet en je stand gaat terug. Welke route je gooit vanaf welke score staat in de uitgooitabel.

Dit is het spel van alle grote toernooien en van vrijwel elke competitie in Nederland. Als iemand zegt "zullen we een potje darten", bedoelt hij dit.

301

Twee spelers of meer · 5 tot 10 minuten · sneller, maar lastiger

Hetzelfde als 501, maar je begint op 301. Klinkt makkelijker en is het niet: je zit veel sneller in het gebied waar je op een uitgooi moet gaan letten, terwijl je nog nauwelijks hebt ingegooid.

301 wordt vaak met dubbel in gespeeld: je begint pas met aftellen zodra je een dubbel hebt geraakt. Alles wat je daarvoor gooit telt niet. Dat maakt het een prima spel om op dubbels te oefenen en een frustrerend spel om mee te beginnen.

Cricket

Twee spelers of twee koppels · 15 tot 25 minuten · tactisch

Niet aftellen maar veroveren. Alleen de nummers 15, 16, 17, 18, 19, 20 en de roos doen mee; de rest van het bord telt niet.

Je moet elk nummer drie keer raken om het te sluiten. Een dubbel telt als twee treffers, een triple als drie. Eén triple 20 sluit de 20 dus in één pijl.

• Heb jij een nummer gesloten en de ander nog niet, dan scoor je punten met elke verdere treffer op dat nummer.
• Zodra de ander het ook sluit, is het nummer dood en levert het niemand meer iets op.
• Je wint als je alle zeven nummers gesloten hebt én evenveel of meer punten hebt dan je tegenstander.

Dat laatste is de kern. Sluit je alles supersnel maar sta je achter in punten, dan heb je nog niets gewonnen — je moet dan alsnog op een openstaand nummer punten pakken. Cricket beloont daarom nadenken, niet alleen hard gooien.

Voor spelers die de 20 nog niet betrouwbaar raken is dit vaak leuker dan 501: je hebt zeven verschillende doelen en je hoeft niet te rekenen.

Around the clock

Iedereen · 10 tot 20 minuten · het beginnersspel

Raak achtereenvolgens de 1, de 2, de 3, tot en met de 20, en tot slot de roos. Je gooit drie pijlen per beurt en schuift op zodra je je nummer raakt. Wie als eerste rond is, wint.

Er zijn twee gebruikelijke varianten:

• Met bonus. Raak je de dubbel van je nummer, dan sla je één nummer over. De triple slaat er twee over. Dat maakt het spannender en beloont mikken.
• Alleen dubbels of alleen triples. Zwaar, maar het is de beste oefening die er is als je je precisie wilt opkrikken.

Dit is het spel om iemand mee te leren darten. Je hoeft niet te rekenen, iedereen kan meedoen, en je oefent het hele bord in plaats van alleen de 20.

Shanghai

Twee tot zes spelers · 10 minuten · kort en verrassend

Zeven rondes, en in ronde één telt alleen de 1, in ronde twee alleen de 2, enzovoort tot en met de 7. Alles wat je in dat nummer gooit telt: enkel, dubbel en triple. Wie na zeven rondes de meeste punten heeft, wint.

De naam komt van de gouden regel: gooi je in één beurt de enkele, de dubbel én de triple van hetzelfde nummer, dan is dat een shanghai en heb je meteen gewonnen — ongeacht de stand. Dat maakt het spel tot de laatste pijl onvoorspelbaar.

Sommige groepen spelen twintig rondes in plaats van zeven. Dan duurt het een halfuur en is het een prima manier om het hele bord te oefenen.

Killer

Drie tot acht spelers · 15 minuten · het kroegspel

Het beste spel met een groep. Iedereen gooit één pijl met zijn verkeerde hand; het nummer dat je raakt is vanaf dan van jou. Iedereen heeft drie levens.

• Eerst moet je de dubbel van je eigen nummer raken. Lukt dat, dan ben je killer.
• Ben je killer, dan kost elke dubbel die je bij een ander raakt hem een leven.
• Ben je al je levens kwijt, dan lig je eruit. Wie als laatste overblijft, wint.

In sommige varianten verlies je je killerstatus als je je eigen dubbel nog eens raakt. Dat zorgt voor gelach en ruzie, wat meestal de bedoeling is.

Killer werkt met veel spelers en met groot niveauverschil, omdat de beste speler ook het eerste doelwit wordt.

Halve it

Twee tot zes spelers · 10 minuten · voor wie onder druk wil oefenen

Er ligt een vaste lijst doelen, bijvoorbeeld: 20, 19, dubbel, 18, 17, triple, 16, roos. Elke ronde gooien alle spelers drie pijlen naar het doel van die ronde en tellen op wat ze raken.

Raak je het doel in een ronde helemaal niet, dan gaat je totaal doormidden. Vandaar de naam. Wie na de laatste ronde het hoogste staat, wint.

Het is een fijne oefening omdat er echt iets op het spel staat bij elke beurt — precies het gevoel dat je bij een uitgooi ook hebt.

Welk spel kies je?

• Nooit eerder gedart? Around the clock. Geen rekenwerk, iedereen kan mee.
• Met z'n vieren aan de bar? Killer, of cricket in koppels.
• Wil je beter worden? 501 voor je scoring, halve it en around the clock op dubbels voor je precisie.
• Weinig tijd? Shanghai. Zeven rondes en je bent klaar.
• Competitie spelen? Dan is het 501, altijd.

Verder

• De dartsregels — het bord, de afstand, bust en dubbel uit.
• De uitgooitabel — alle uitgooien van 170 tot 2.
• Darten in de buurt — waar je kunt gooien.
• Een toernooi organiseren — welke spelvorm werkt bij hoeveel deelnemers.