Wat is een double out en waarom mag je niet zomaar uitgooien?

Wie voor het eerst darts kijkt of zelf een pijl gooit, merkt het al snel: je kunt een leg niet zomaar met een willekeurige worp beëindigen. Het klassieke dartspel 501 draait om het zo snel mogelijk terugbrengen van je score naar precies nul. De belangrijkste spelregel hierbij is de double out. Zonder deze regel is een leg niet geldig uitgegooid.

Wat betekent 'double out'?

De term double out betekent dat de laatste pijl die je gooit om exact op nul uit te komen, in een dubbelvlak moet landen. Het dartbord is verdeeld in verschillende vakken. De buitenste smalle ring is de dubbelring. Raak je een getal in deze ring, dan telt de waarde van dat vak dubbel. Gooi je bijvoorbeeld in de dubbel 20, dan scoor je 40 punten.

Naast de buitenste ring geldt er nog één specifiek vak als een dubbel: de bullseye. Dit is het rode cirkeltje in het exacte midden van het bord met een diameter van 12,7 millimeter. De bullseye telt voor 50 punten en wordt officieel gezien als een dubbel van 25 punten. De groene ring eromheen, de outer bull, telt voor 25 punten en is géén dubbel.

Om een leg te winnen, moet je totale score na je laatste pijl precies nul zijn, waarbij die laatste pijl dus in de buitenste ring of in de bullseye terechtkomt.

Waarom geldt de regel van de verplichte dubbel?

De regel van de verplichte dubbel is ontworpen om het spel tactischer en uitdagender te maken. Als je met elke willekeurige single uit zou mogen gooien, zou het einde van een partij een stuk simpeler zijn. Wie bijvoorbeeld nog 7 punten over heeft, zou simpelweg een single 7 kunnen gooien. Door de verplichte dubbel dwing je een speler om gericht te mikken op een smal vlak van slechts 8 millimeter breed.

Dit zorgt voor spanning aan het einde van een leg. Een speler kan een voorsprong opbouwen door veel triples te gooien, maar als de dubbels niet vallen, kan de tegenstander alsnog langszij komen. Het raak gooien van de beslissende dubbel vereist precisie, rust en rekenvaardigheid.

De 'bust'-regel: wat als je te veel gooit?

Bij het uitgooien moet je exacte rekenkunde toepassen. Als je meer punten gooit dan je over hebt, of als je op een restscore van 1 punt uitkomt, treedt de bust-regel in werking.

Een restscore van 1 punt over is ongeldig omdat er geen 'dubbel half' bestaat. Je kunt niet uitgooien op een dubbel als je een oneven aantal punten overhoudt.

Wanneer je situatie 'bust' is, geldt het volgende:

• Je beurt stopt direct, ook als je nog pijlen over hebt.
• De punten die je in die specifieke beurt hebt gegooid vervallen volledig.
• Je begint je volgende beurt weer met de score die je had vóórdat je aan de beurt begon.

Concrete voorbeelden van een checkout

In de onderstaande tabel zie je hoe verschillende restscores met één pijl kunnen worden uitgegooid:

Stel dat je 36 punten over hebt en je gooit een single 18. Je houdt dan 18 punten over. Je volgende pijl moet gericht zijn op dubbel 9. Gooi je in plaats van de dubbel per ongeluk een single 9, dan houd je 9 punten over. Omdat 9 een oneven getal is, kun je niet direct een dubbel gooien. Je moet dan eerst een single gooien (bijvoorbeeld single 1) om op een even getal (dubbel 4) uit te komen.

Oefen tijdens je trainingssessies niet alleen op het gooien van hoge scores, maar neem altijd de tijd voor het gooien op de dubbels. Door een vaste voorkeursdubbel te ontwikkelen, zoals dubbel 20 of dubbel 16, weet je tijdens wedstrijden precies naar welk getal je toe moet rekenen om de leg gecontroleerd te beëindigen.