Waarom staan de nummers op een dartbord in die volgorde?

Als je naar een dartbord kijkt, lijkt de volgorde van de nummers een willekeurige reeks van 1 tot en met 20. Toch zit er een strakke logica achter. De specifieke volgorde is ontworpen om geluk uit te sluiten en precisie maximaal te belonen.

Het principe van straf en beloning

Het belangrijkste doel van de nummerindeling is het afstraffen van kleine afwijkingen. De hoge nummers op het bord staan vrijwel allemaal direct naast erg lage nummers.

Neem de 20, het meest gewilde vak op het bord. Direct links van de 20 staat het getal 5, en direct rechts staat het getal 1. Als je mikt op de triple 20 (goed voor 60 punten) en je pijl wijkt slechts twee millimeter naar links af, levert de pijl maar 5 punten op. Een kleine afwijking naar rechts levert slechts 1 punt op.

Dit principe is over het hele bord doorgevoerd om te zorgen dat alleen constante, nauwkeurige worpen tot een hoge score leiden:

• De 19 staat ingeklemd tussen de 3 en de 7.
• De 18 staat ingeklemd tussen de 1 en de 4.
• De 17 staat ingeklemd tussen de 2 en de 3.
• De 16 staat ingeklemd tussen de 7 en de 8.

Door deze indeling zakt je gemiddelde score per pijl enorm zodra je worp niet strak in het midden van het gewenste segment belandt.

Wie bedacht deze volgorde?

De indeling van het moderne dartbord wordt toegeschreven aan Brian Gamlin, een timmerman uit het Engelse graafschap Lancashire. Hij ontwierp deze volgorde in 1896.

In die tijd werd darts voornamelijk gespeeld in Engelse pubs. Gamlin wilde een bord creëren waarop spelers met een onvaste hand of een slechte techniek niet per ongeluk hoge scores konden gooien. De wiskundige verdeling dwong darters om gericht te trainen op nauwkeurigheid.

Hoewel er door de jaren heen alternatieve indelingen zijn berekend door wiskundigen om het bord nog eerlijker te maken, is het ontwerp van Gamlin uit 1896 de wereldwijde standaard gebleven.

De buurgetallen in cijfers

De verdeling van de getallen zorgt ervoor dat de gemiddelde waarde van de buurgetallen rondom een hoog nummer erg laag ligt.

Uit deze cijfers blijkt dat de straf voor een afzwaaier bij het mikken op de 18 of 17 qua verhouding zelfs nog groter is dan bij de 20.

Invloed op de speltactiek

De volgorde van de nummers bepaalt voor een groot deel de tactiek tijdens een wedstrijd. Omdat de 20 bovenaan het bord staat en de buren (1 en 5) erg laag zijn, kiezen sommige spelers er bewust voor om bij een slechte vorm te wisselen naar de 19.

De 19 ligt onderaan het bord tussen de 3 en de 7. Het gemiddelde van de buren is daar iets hoger (5,0) dan bij de 20 (3,0). Als je pijlen wat breder groeperen, levert een afzwaaier op de 19 soms minder dramatisch puntverlies op dan een pijl in de 1.

Het bord onderhouden en draaien

Een officieel dartbord is gemaakt van sisalvezels. De bullseye hangt op een hoogte van exact 1,73 meter van de vloer, en de werplijn (oche) bevindt zich op 2,37 meter afstand van de voorkant van het bord.

Omdat darters veruit de meeste pijlen op het 20-segment gooien, slijten de vezels op die plek sneller. De metalen cijferring op het bord zit daarom los vastgeklemmerd. Door deze ring los te halen en het bord te draaien, verplaats je een minder gebruikt segment naar de bovenkant. De 20 komt zo weer boven een vers stuk sisal te staan, terwijl de wiskundige volgorde van de nummers intact blijft op de ring.

Draai je dartbord elke twee tot vier weken een stukje door om de slijtage van de vezels gelijkmatig te verdelen. Haal de cijferring los, draai de schijf zo dat een onbeschadigd segment bovenaan komt te staan, en klem de ring weer vast met de 20 exact boven het nieuwe topsegment.